Қазақстанда тауарды кедендік ресімдеу: импорткерге арналған қадамдық нұсқаулық

Кедендік ресімдеу жалпы қалай жұмыс істейді

«Кедендік ресімдеу» — тауардың кедендік декларациялануы мен еркін айналысқа босатылуының тұрмыстық атауы. Заңды тұрғыдан сіз Қазақстанның кеден органына ІТ-40 рәсімі бойынша — «ішкі тұтыну үшін босату» тауар декларациясын (ТД) тапсырасыз. Тауар босатылмағанша кедендік бақылауда болады: оны сатуға, пайдалануға және ел ішінде жылжытуға болмайды.

1-қадам. Жүк жіберілгенге дейінгі дайындық

• Жеткізушімен жасалған СЭҚ келісімшарты — мәміленің негізі. Онда зат, баға, Инкотермс шарты, төлем тәртібі және тараптардың қолдары болуы керек.
• інвойс пен спецификация — кедендік құн осы құжаттар бойынша есептеледі. Қатесіз құжаттарды сұраңыз: артикул, сан немесе сомалардағы айырмашылық — шекарада сұрақтың жиі себебі.
• Тасымал құжаты — автоға CMR, теңізге коносамент, әуе/теміржолға жүкқұжат.
• Әр позицияға ЭҚТН коды — одан баж және сертификаттауға қойылатын талаптар байланысты. Жіктеуді декларант орындайды, көбіне кедендік брокердің қатысуымен. Кодтар анықтамалығын сайтта қолдануға болады: ЭҚТН кодтарының анықтамалығы.
• Рұқсат құжаттары — тауар міндетті сәйкестікті бағалауға жататын болса, ЕАЭО ТР сертификаты немесе сәйкестік декларациясы.

2-қадам. Жүктің келуі

Жүк кедендік бекетке немесе уақытша сақтау қоймасына (УСҚ) келеді. Осы сәттен бастап ақылы сақтау және декларация тапсыру мерзімі басталады. «Бір апта ойланып қалайын» деген кідіріс сақтау шотына және жағымсыз сұрақтарға дайындыққа айналады.

3-қадам. Декларацияны тапсыру

Декларация «Кеден» АЖ арқылы (бұрынғы «Астана-1») электронды түрде декларант — сіз өзіңіз немесе келісім бойынша кедендік өкіл тапсырады. Онда ЭҚТН кодтары, кедендік құн, шығу елі, саны, салмағы және есептелген төлемдер көрсетіледі.

4-қадам. Төлемдерді төлеу

• Импорттық баж — ЭҚТН кодына арналған ЕАЭО Бірыңғай кеден тарифінің мөлшерлемесі бойынша. Жиі 0%, тауарлардың бір бөлігіне 5–15%.
• Кедендік декларациялау үшін алым — АЕК-те, негізгі парақ және әр қосымша парақ үшін.
• ҚҚС 16% — кедендік құн + баж + алым сомасынан.

Соманы алдын ала импорт калькуляторында есептеуге болады.

5-қадам. Бақылау және босату

Тәуекелдерді басқару жүйесі тексеру «дәлізін» таңдайды: жасыл — тексеріссіз босату, сары — құжаттарды тексеру, қызыл — жүкті қарау. Кеден ҚМН-1/ҚМН-2 (кедендік құнды негіздеу) немесе жіктеу бойынша қосымша құжаттарды сұрауы мүмкін. Сұрақтар болмаса, тауар әдетте тапсырылған күні немесе келесі күні босатылады.

Типтік мерзімдер және қайда кіреді

Дұрыс құжаттары бар дайындалған партия келгеннен кейін 1–3 күн ішінде босатылады. Негізгі тежегіштер: кодтар мен құндағы қателер, құжаттарды сұрату, тәуекел профилі бойынша қарау, төлемдерді уақтылы төлемеу, «інвойс — жүк — декларация» айырмашылықтары.

Босатылғаннан кейін

Босату — бақылаудың соңы емес. Партия құжаттарын (келісімшарт, інвойс, төлем құжаттары, тасымал құжаттары, хат жазысу) кедендік тексеру мүмкін мерзім бойы сақтаңыз: құн мен кодтар жөніндегі сұрақтар жылдардан кейін де келуі мүмкін. Толығырақ — постбақылау туралы мақалада.

Алғашқы партияны дайындап жүрсіз бе? інвойс, спецификация және келісімшарт үлгілерін жүктеп, өтінім орналастырыңыз — тексерілген брокерлер шарттар ұсынады.